Vogelgriep: wat doe je ermee in de les?

kip

In november 2014 brak vogelgriep uit in Nederland. Groot nieuws! Maar waar gaat het over? Is vogelgriep gevaarlijk voor mensen? Wat betekent vogelgriep voor mij? Daarom een blog met ideeën voor in de les: bronnen, opdrachten, ideeën voor interactieve (internet) doe-dingen, video-opdrachten en rollenspelen.
Ik schreef over vogelgriep in december 2014 toen het nog een zeer actueel onderwerp was. Als redacteur van de nieuwsbrieven (ezines) bij de lesmethodes voor bètavakken van uitgeverij Malmberg (Natuurkunde, Scheikunde, Mens en Natuur, Techniek, Biologie, Verzorging en de combinatie Biologie en Verzorging in het voortgezet onderwijs) schrijf je echter al een maand vóór verschijning van de nieuwsbrieven. Bij het verschijnen in janauri was het gelukkig niet meer zo actueel: op 22 januari 2015 zijn vrijwel alle maatregelen opgeheven  en vervolgens is als laatste op 8 februari ook de ophokplicht vervallen.  Neemt niet weg dat het nog steeds een onderwerp in je les kan zijn. Daarom alsnog het lesidee opgenomen hier in mijn blog. Als boerin én docent spreekt het onderwerp mij bijzonder aan.

H5N8
Het virus dat in Hekendorp en later ook in Ter Aar, Kamperveen en Zoeterwoude uitbrak, is een hoog pathogene variant. Dit betekent dat dit type, met de naam H5N8, alleen voor de mens besmettelijk is als er direct en intensief contact is tussen zieke dieren en mensen. Het veroorzaakt dan een milde vorm van griep. Voor gevogelte is H5N8 dodelijk.

Onduidelijkheid
De onbekendheid met het virus én de vele onvolledige berichten over de uitbrakenzorgen voor onrust onder burgers en consumenten. Kan ik nog wel kip eten? Mag ik in de buurt komen van de plaatsen waar het virus is uitgebroken en hoe moet ik omgaan met de getroffen boeren en hun omgeving?

Je kunt in de les aandacht besteden aan dit onderwerp door leerlingen bewust te maken van de gevolgen wanneer een virus zoals deze H5N8 uitbreekt. De (wetenschappelijke) kennis over oorzaak en gevolg van dit virus verandert continu en iedere dag kan de actuele situatie wat betreft regelgeving veranderen. Daarom geef ik globaal ideeën voor hoe de leerlingen op basis van de op dat moment beschikbare informatie in de vorm van een opdracht, groepsdiscussie of praktijkopdracht een standpunt kunnen innemen en rondom dit lastige onderwerp kunnen communiceren.

Bronnen
Op internet is veel actuele (achtergrond)informatie te vinden:

Lestips
Wijs je leerlingen op de bronnen en geef een van de onderstaande opdrachten.

Interview
Laat leerlingen in de huid kruipen van een getroffen pluimveehouder die aan een journalist moet uitleggen wat er is gebeurd op zijn bedrijf en wat de gevolgen zijn voor de dieren én zijn gezin. Dit kan in de vorm van een vraaggesprek dat opgenomen kan worden op video. Laat uw leerlingen een vragenlijst maken, de taken verdelen, de video maken en deze presenteren in de klas.
Geef duidelijk aan wat het doel is van het interview. Moet de journalist meer te weten komen over het onderwerp zodat de luisteraar ervan leert? Of moeten mening en de gevoelens van de geïnterviewde pluimveehouder benadrukt worden? Het meest aansprekend is waarschijnlijk om een getroffen pluimveehouder te interviewen. Als een pluimveehouder bereid is mee te werken kan dit via een online verbinding (bedrijfsbezoek is in dergelijke situaties niet aan te raden). Gebruik een digibord en videosoftware zoals Skype, FaceTime of Google Hangouts. Er zijn ook apps waarmee je je interview kunt opnemen zoals Puppet Pals HD.

Rollenspel
Laat de leerlingen een rollenspel spelen met als insteek: ‘Je bent pluimveehouder. Je hebt net gehoord dat er op jouw bedrijf vogelgriep is uitgebroken. Vrijwel direct na dit dramatische bericht staat er een journalist op de stoep die je een microfoon onder de neus houdt. Hoe verloopt het gesprek? Bereid het gesprek voor en speel dit rollenspel in tweetallen.’

Helpdeskmedewerker
Laat de leerlingen in de huid kruipen van een medewerker van de helpdesk van het Voedingscentrum die een bezorgde consument aan de lijn krijgt. Welke vragen zou deze consument kunnen stellen als het gaat over het kopen en eten van kip en eieren? En belangrijk: wat zijn de antwoorden van het Voedingscentrum? Ook hier kan vooraf een vragenlijst met antwoorden samengesteld worden.

Rollenspel, groepsdiscussie
Laat de leerlingen in de huid kruipen van een dochter of zoon van een pluimveehouder waar het virus is uitgebroken. Hij of zij krijgt van klasgenoten lastige vragen. Vooral van tegenstanders van de ‘bio-industrie’ en actieve leden van Wakker Dier en de Partij Voor De Dieren. Wat zijn de voors en tegens van het houden van (veel) kippen in een stal of met een buiten-uitloop? Laat de leerlingen argumenten verzinnen die voor- en tegenstanders kunnen hebben over het houden (en eten van) kippen. Denk bijvoorbeeld aan ethische, duurzame én commerciële aspecten.

Mindmap
Laat de leerlingen een mindmap (woordspin of woordweb) maken waarmee ze de geleerde stof over de vogelgriep presenteren, samenvatten en/of evalueren. Dit kan op papier (flipover) maar ook met de computer of digibord. Er zijn vele mindmaptools beschikbaar in de vorm van downloadbare of online software of apps. Een paar online voorbeelden zijn Popplet, Bubbl.us, Mindmeister, Coggle en Spiderscribe.

Tips bij video-opdrachten
Help de leerlingen op weg bij het maken van een video: eerst een script schrijven en de rolverdeling bepalen. Na het opnemen van de scènes kunnen de leerlingen de film bewerken en uiteindelijk presenteren. Er is geen dure videoapparatuur nodig om een film te maken. Met de eigen smartphone of tablet kunnen leerlingen vaak goed aan de slag. Movie Maker (PC) en iMovie (Mac) zijn gratis montageprogramma’s voor de computer. Magisto, Cute Cut en Video Editor zijn enkele van de vele apps waarmee je op je smartphone direct video kunt bewerken.

1 Reactie op “Vogelgriep: wat doe je ermee in de les?”

  1. Edufloor blogt » Wat te doen? #blimageNL reageerde op 27 Jul 2015 om 09:14 #

    […] vaker dan nu het geval is, en heel vaak was het een combinatie van de boerderij en het onderwijs: lesideeën, lesmateriaal, uitleg over ons werken hier op de boerderij, blij schrijven over koeien in de […]

Trackback URI | Reacties RSS

Laat een reactie achter